در قانون مدنی ایران برای بدهی های ریالی که مدت زمانی از آنها میگذرد و تغییر ارزش پول باعث کاهش ارزش بدهی می شود، قانونی مبنی بر پرداخت دیرکرد یا خسارت تاخیر تادیه وجود دارد. براساس این قانون بدهی باید به نرخ روز محاسبه و به صاحب آن پرداخت شود.

از آنجایی که مهریه یکی از مهم ترین بدهی هایی است که براساس قانون و شرع اسلام بر ذمه مرد قرار دارد، در رابطه با مهریه هایی که به صورت وجه نقد تعیین شده باشند بحث محاسبه مهریه به نرخ روز مطرح می شود.

بیان این نکته لازم است که محاسبه مهریه به نرخ روز فقط و فقط شامل بدهی هایی می شود که به صورت وجه نقد رایج مملکت یعنی ریال تعیین شده باشند. بنابراین در رابطه با مهریه هایی همچون سکه، ملک و یا مبلغی ارز خارجی مانند دلار ملاک عملکرد همان مقداری است که در عقدنامه درج شده باشد.

مهریه به نرخ روز در قانون چگونه محاسبه می شود؟

محاسبه مهریه به نرخ روز قوه قضاییه با استفاده از یک فرمول واحد صورت می گیرد. با استفاده از این فرمول می توان ارزش روز مهریه را بر اساس تغییرات ارزش پول در طی سال های بعد از برقراری عقد به دست آورد. این فرمول به شکل زیر است:

طبق این فرمول برای تبدیل مهریه به نرخ روز در ابتدا لازم است دو عدد شاخص سالانه گفته شده را برهم تقسیم کرده و سپس حاصل تقسیم را در مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه ضرب کنید. بنابراین با یک عملیات ریاضی ساده می توان ارزش روز مهریه را محاسبه کرد.

نکته حائز اهمیت در این موضوع به دست آوردن عدد شاخص قیمت سالانه مربوط به سال وقوع عقد و سال قبل از مطالبه مهریه می باشد. شاخص قیمت سالانه عددی است که توسط اداره آمار و بانک مرکزی در پایان هر سال براساس نرخ تورم موجود و سایر شرایط تعیین می شود.

* لازم به ذکر است که ملاک محاسبه مهریه به نرخ روز در قوه قضاییه عدد شاخص اعلام شده در بانک مرکزی می باشد.*

نکات تکمیلی محاسبه مهریه به نرخ روز 1402

• طبق قانون پس از فوت مرد همچنان زن می تواند مهریه خود را از ترکه متوفی طلب کند. در این صورت مهریه و سهم الارث او باید به صورت جداگانه پرداخت شوند.
• لازم به ذکر است که پس از مرگ شوهر، ملاک محاسبه مهریه به نرخ روز به جای عدد شاخص سال قبل از مطالبه مهریه، عدد شاخص سال فوت شوهر می باشد.
• در صورتیکه ماترکه متوفی کمتر از نرخ روز مهریه زن باشد، ورثه ملزم به پرداخت باقی مانده مهریه از اموال خود به زن نیستند.
• در صورت فوت زن، ورثه او میتوانند مهریه زن را از شوهرش مطالبه کنند. اما تنها می توانند اصل مبلغ مهریه مشخص شده در عقدنامه را دریافت کنند. مطالبه مهریه به نرخ روز حقی است که قانون گذار تنها برای زن در نظر گرفته است و شامل وراث او نمی شود.