سرنوشت خودروهای دپو شده در گمرک

بازار خودرو از سال ۹۷ تا به امروز التهابات و نوسانات زیادی را تجربه کرده است. متأسفانه هرکدام از این نوسانات تأثیر منفی بر روی کلیت بازار خودرو ایجاد کرده‌اند. آنچه امروز درمجموع عملکرد دولت و نهادهای اثرگذار در بازار خودرو می‌بینیم رکود تورمی در قیمت انواع خودروهای داخلی و خارجی است.

 البته برخی سیاست‌های مقطعی برای کوتاه‌مدت در بازار تکاپو ایجاد می‌کند. اما آنچه درمجموع دیده می‌شود، تردید خریداران و فروشندگان نسبت به خرید و فروش خودرو است. اواسط سال ۹۷ نیز طرح ممنوعیت واردات خودرو خارجی توسط دولت کلید خورد. این قانون به شکل دیگری التهاب را به بازار خودرو ایران و خودروهای خارجی موجود در جاده‌های ایران تزریق کرد.

 با اجرای این قانون سرنوشت خودروهای خارجی دپو شده در گمرک در هاله‌ای از ابهام فرو رفت. به‌طوری‌که از آن زمان تاکنون تصمیمی درست برای ترخیص این خودروها از گمرک اتخاذ نشده است. البته نهادهای متعددی در این زمینه مسئولیت هستند. اهمال‌کاری هرکدام از این نهادها به‌نوعی بر بازار خودرو و اقتصاد ضربه وارد می‌کند. چندی پیش قوه قضاییه برای رفع این مشکل تلاش‌های انجام داد. در این مقاله از همراه مکانیک قصد داریم عملکرد نهادهای مختلف و ازجمله قوه قضائیه را در این مورد در این مسئله بررسی کنیم.

 عملکرد نهادهای ذی‌ربط در ترخیص خودروهای خارجی

  نهادهای متفاوتی در این زمینه دخیل و تأثیرگذار هستند. ازجمله نهادها وزارت صمت، سازمان استاندارد، گمرک و بانک مرکزی است. متأسفانه آنچه تا به امروز اتفاق افتاده این است که این‌ نهادها عملکرد مثبتی برای رفع مشکل انجام ندادند.

 هرکدام از نهادهای یادشده به‌نوعی از مسئولیت خود شانه خالی می‌کنند و وظیفه کار را به ارگان و نهاد دیگری مرتبط می‌دانند. به‌طور مثال سازمان استاندارد صلاحیت خودروهای دپو شده در گمرک را امضا نمی‌کند. این سازمان ادعا می‌کند که خودروهای دپو شده مانند مرسدس بنز و بی ‌ام‌ و استاندارد لازم را ندارند. به همین دلیل از صدور مجوز برای آن‌ها طفره می‌رود.

از سوی دیگر بانک مرکزی هم اقدامی مؤثر انجام نمی‌دهد. این بانک بیان می‌کند که منتظر اعلام نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت است. دراین‌بین وزارت صمت نیز موضع روشنی در این زمینه ندارد و منفعلانه برخورد می‌کند.

 جالب است که با تأسیس سامانه ارزی نیمایی مشکل ترخیص این خودروها افزایش پیدا کرد؛ زیرا تسویه‌حساب ارزی و ریالی واردکنندگان و خریداران حقیقی دستخوش تغییرات زیادی قرار گرفت. علاوه بر تمامی موارد ذکرشده برخی از خودروهای خارجی موجود در گمرک به سازمان اموال تملیکی تحویل داده شدند. این مسئله نیز می‌تواند در ترخیص خود را به شکل دیگری اختلال ایجاد کند.

 نتیجه اهمال‌کاری نهادهای مرتبط، نارضایتی خریداران و علاقه‌مندان به خودروهای خارجی صفرکیلومتر است. در کنار تمامی این موارد و رفتارهای منفعلانه نهادهای تصمیم‌گیرنده، چندی پیش قوه قضاییه برای رفع مشکل وارد میدان شد. در ادامه عملکرد قوه قضاییه را در رفع این مشکل موردبررسی قرار می‌دهیم.

 عملکرد قوه قضاییه در ترخیص خودروهای خارجی

 قبل از بیان عملکرد این قوه باید گفت که حدود ۳ هزار دستگاه خودرو خارجی در گمرک هستند که به دلیل مشکلات قضایی اجازه ورود به بازار و ترخیص را ندارند. این خودروها قابلیت مرجوع شدن نیز ندارند و هنوز در گمرک خاک می‌خورند.

 علاوه بر این خودروها حدود ۳ هزار دستگاه دیگر نیز از خودروهای دپو شده در گمرک به دلایل متعددی مانند جعل مدارک، قاچاق و یا واردات قبل از ثبت سفارش در پارکینگ گمرک هستند.

 با انتصاب آیت‌الله رئیسی به‌عنوان ریاست قوه قضاییه، از همان ابتدا رفع مشکل خودروهای دپو شده در گمرک در لیست تصمیمات ایشان بود. در بهمن‌ماه سال ۱۳۹۸ آیت‌الله رئیسی به بوشهر سفر کردند و در این سفر، ضرب‌الاجلی سه ماه برای تعیین تکلیف این خودروها صادر شد.

 علاوه بر آن در اردیبهشت امسال نیز جلسه‌ای بین قوه قضاییه، دادستان تهران و رئیس سازمان ثبت‌اسناد و املاک برقرار شد. در این جلسه تصمیم بر آن شد که دادستان تهران مسئول بررسی و رسیدگی به پرونده این خودروها باشد. اما با گذر زمان مشخص شد که پیگیری‌های دادستان تهران و نامه‌های مالکان خودروهای  کاری از پیش نبرده است.

 علت عدم پیشرفت در این مسئله را باید سوء عملکرد سایر نهادهای مرتبط در این زمینه بدانیم. به‌عبارت‌دیگر هرکدام از سازمان‌ها و ارگان‌هایی که مسئول در این زمینه هستند، از مسئولیت خود شانه خالی می‌کنند. درنتیجه آنچه می‌بینیم این است که هنوز هم مشکل سر جای خود باقی است.

 البته قوه قضاییه برای ترخیص خودروها تلاش خود را انجام می‌دهد. اما سایر ارگان‌ها ارتباط درستی باهم برقرار نمی‌کنند تا مسئله رفع شود. نتیجه اینکه تکلیف خودروهای دپو شده در گمرک در هاله‌ای از ابهام است.

 تأثیر ترخیص خودروها دربازار خودرو

درصورتی‌که خودروهای وارداتی دپو شده در گمرک اجازه ورود به جاده‌های ایران را به دست بیاورند، تا حدودی می‌تواند روی بازار خودرو تأثیر مثبت ایجاد کند. اولین تأثیر این کار ورود خودروهای صفرکیلومتر خارجی در ایران و رونق بازار خودروهای وارداتی در ایران است. از سوی دیگر این کار می‌تواند مقداری از حباب قیمتی خودروهای خارجی را کاهش دهد. به‌عبارت‌دیگر با نزدیک شدن عرضه و تقاضا، قیمت خودروهای وارداتی تا حدودی کاهش می‌یابد. این مسئله نیز شاید بتواند روی قیمت خودروهای داخلی تأثیر کاهشی کوچکی داشته باشد.

 کلام پایانی

 در پایان این مقاله از باید گفت که سرنوشت خودروهای وارداتی در گمرک نیاز به همیاری و همفکری نهادهای تأثیرگذار در این زمینه دارد. درصورتی‌که هرکدام از قسمت‌های این زنجیره به شکلی درست اقدامات لازم را انجام دهند، مشکل به‌زودی رفع خواهد شد. اما درصورتی‌که هرکدام در انجام وظایف خود اهمال‌کاری کنند، تنها کاری از پیش نمی‌رود؛ بلکه مشکل عدم ترخیص این خودروها بیشتر خواهد شد.

آخرین اخبار خودرو را می‌توانید در مجله همراه مکانیک دنبال کنید. ما درتلاش هستیم تا شما را از آخرین اخبار قیمت روز خودرو، اخبار جدید طرح فروش خودرو، آخرین اطلاعات و جزئیات خودروهای جدید در دنیا و اخبار خودروهای وارداتی، قیمت‌گذاری خودرو، خودروهای فرسوده و در یک کلام، تمام اخبار خودروهای داخلی و خارجی مطلع سازیم. جهت کسب اطلاعات بیشتر به صفحه اخبار خودرو همراه مکانیک مراجعه کنید.